Macau Ricci Newsletter 5

No. 5 － SIERPIEŃ 2005

Upłynęło sześć miesięcy od ukazania się naszego ostatniego biuletynu informacyjnego; był to okres ciągłego rozwoju wcześniej podjętych inicjatyw takich jak: comiesieczne fora, dialog międzykulturowy prowadzony na łamach naszych publikacji, oraz najświeższe przedsięwzięcie, to jest międzynarodowe sympozjum zatytułowane „Historia i Wspomnienie” i zapowiedziane na początek grudnia. Poniżej omawiamy aktualny stan i przebieg poszczególnych inicjatyw.

Fora

Jeśli mieszkacie w Makao, to z pewnością nieomieszkaliście zawitać na jedno z naszych cieszących się dużą popularnością Forum. Niektórzy nawet stali się jego stałymi bywalcami. Korzystając z pomocy naszych stron internetowych można je śledzić na bieżąco i zaznajomić się z bogatą tematyką współczesnych Chin, widzianą z różnych perspektyw takich jak: nauczanie prawa (prelegent - Roderick O'Brien); szybko znikający z pola widzenia obraz Starego Pekinu (Charles Chauderlot i jego szkice pędzlem), oraz tematyka lokalna; region specjalnej administracji „Ekonomia Makao w okresie przejściowym” (przedstawiona przez José Isac Duarte). Jeśli chodzi o frekwencję to przeważnie około dwudziestu do trzydzestu pięciu osób uczestniczy w takim spotkaniu. Nasza niewielka sala konferencyjna nie może więcej pomieścić. Często też bywa, aby zmieścić się w wymiarze czasowym, zmuszeni jesteśmy do ograniczenia liczby pytań i do stawiania ich w prywatnym kręgu, zwykle wokół skromnego, przygotowanego na tą okazję bufetu. Bardzo sobie cenimy te nieoficjalne momenty, które sprzyjają wzajemnemu poznaniu i wymianie zdań między miejscowymi naukowcami a zaproszonymi osobistościami.

神州交流 ― Chinese Cross Currents (CCC)

W ostatnim numerze biuletynu, zaanasowaliśmy wydanie specjalne numeru poświęcone „Prawu i Ładowi społecznemu praktykowanych w Chinach i na Zachodzie”. Kolejny tegoroczny numer kwartalnika przygotowany przy współudziale Brenta Johnsona skupił swą uwagę na zagadnieniu „Sukcesu i systemu wartości” we współczesnym społeczeństwie chińskim. Natomiast, ostatni i najświeższy numer CCC zatytułowany jest „Edukacja i Społeczeństwo: dylematy i wyzwania.” Yves Camus i siostra Laura Chau byli szczególnie zaangażowani w jego przygotowanie. Obecnie, naczelny redaktor kwartalnika, Eryk Sautedé, redaguje ostatni tegoroczny numer będzie mówił o „Współżyciu w Harmonii: postęp a środowisko”. Pozostali członkowie Instytutu regularnie biorą udział w pracy komitetu redakcyjnego oczym świadczą ich podpisy widoczne m.innymi w sekcji przeznaczonej na recenzje czyli w Book Review.

Chociaż większość naszych artykułów dotyczy tematyki Chin to niektóre z nich są adresowane do chińskiego jak i nie-chińskiego czytelnika. Są to: „'Media i Tsunami w grudniu 2004 roku', - znaczenie solidarności świata” zamieszczonego w CCC 2-2, jak równiez artukuły kontrastowe podejmujące podobną tematykę lecz w różnym kontekście jak np.: „Społeczeństwo i model edukacyjny w Rosji” oraz artykuł pochwalający „Pedagogikę kontestacyjną” w numerze CCC 2-3. Zadanie jaki sobie stawiamy jest nie tylko skupianie się na problematyce Chin, lecz również inspirowanie do dialogu i refleksji na temat ważnych zagadnień którymi żyje świat poza Chinami.

Sympozjum

To samo możnaby powiedzieć o kolejnym sympozjum które zatytułowaliśmy „Historia i Wspomniene”. Zaprosiliśmy do wzięcia w nim udziału Chińskich i obcojęzycznych naukowców i specjalistów z zakresu Chin oraz pewną liczbę badaczy, których publikacje dotyczą takich regionów świata jak Afryka Południowa czy Izrael. W krajach tych Historia kształtowana jest przez pamięć i wspomnienie. Żywimy więc nadzieję, że wielość przykładów przedstawionych na sympozjum pobudzi do głębszej refleksji, nie tylko w obrębie samej epistemologii tematu, lecz nade wszystko w powiązaniu Historii z jej nieodzownością, z jej stronniczością oraz we wzajemnym zrozumieniu siebie i współczesnego świata.

Począwszy od lutego, pod przewodnictwem Luísa Sequeiry, Eryk Sautedé, César Guillén-Nuñez, Tereza Sena oraz pozostali pracownicy Instytutu włączyli się aktywnie w prace związane z wystosowaniem zaproszeń dla prelegentów, z selekcją zaproponowanych referatów oraz z logistyczną stroną przygotowana sympozjum. Chociaż zwykle jest to okres dość żmudnych zajęć, to jednak sama praca w ekipie jest z zasady stymulująca i przynosi wiele satysfakcji.

Personalia

W maju, siostra Laura Chau, dotychczasowy pracownik naszego Instytutu, otrzymała od swego Zgromadzenia nową misję w Hongkongu i zmuszona była nas opuścić. Bardzo nam jej wszystkim brakuje. Nawiązane przez nią przyjacielskie i owocne kontakty z księgarzymi w nadgranicznym Gongbei, jej biegłość w językach angielskim i chińskim (kantoński i mandaryński) jak również aktywny udział w wielu przedsięwzięciach Instytutu, czynią jej odejście niepowetowanym. Znalezienie kogoś na jej miejsce okazało się arcy trudnym zadaniem.

Spośród wielu kandydatów wybraliśmy Katarzynę Pang, która po krótkim wprowadzeniu przez siostrę Laurę w arkana pracy, stała się szybko integralnym członkiem zespołu MRI i nie może obecnie narzekać na brak zajęć w jej pełnym wymiarze godzin. Niektórzy z was z pewnością już otrzymali niejednego maila wysłanego przez nią.

W lipcu opuścił nas również, Ignatius Futo, który udał się na Tajwan, gdzie kolejna instytucja bedzie mieć możność skorzystania z jego ekspertyzy w zakresie bibliotekarstwa.

Książki i czasopisma napływają do nas systematycznie. Niektóre z nich są zakupiane, lecz większa część z nich pochodzi z darowizn. I tak, ostatnio otrzymaliśmy 180 pudeł z książkami i czasopismami, które drogą morską dotarły do nas z Tajpei. Informowaliśmy już o tym państwa w ostatnim numerze biuletynu. Nabytek ten będzie figurował w naszej biblioteki jako specjalny zbiór, który niedługo już zostanie udostępniony specjalistom. Katalogowaniem książek i periodyków zajmuje się niestrudzenie Jerónimo Hung, zatem wszelkie zapytania proszę kierować na jego ręce.

Prace Naukowe

Dialog z innymi religiami

Plan opublikowania Przewodnika po głównych Świątyniach Buddyjskich w Chinach jest już na ukończeniu. Dzięki współpracy wielu chińskich przyjaciół, Chrystianowi Cochini udało się odwiedzić około 150 świątyń buddyjskich, na terytorium zamieszkującym przez narodowość etniczną Han. Zaciągnął on wielki dług wdzięczności wśród opatów, mnichów i mniszek oraz osób świeckich, przez których był ciepło przyjmowany i zaznajamiany z historią i obecnym stanem miejsc kultu.

Książka ma się ukazać w przyszłym roku i będzie pierwszą tego rodzaju publikacją zachodnio-języczną. Będzie ona stanowić cenną pomoc w szerzeniu dialogu religijnego pomiędzy chrześcijanami a chińskimi buddystami, jak również będzie podręczną pomocą bibliograficzną dla światowych wspólnot buddyjskich. Buddyzm tak bardzo zakorzenił się w historii i w kulturze Chin, że wielowiekowa obecność chińskich wspólnot żyjących w monasterach i w światyniach buddyjskich, rzuca nowe światło na niektóre ważne wydarzenia jakie rozegrały się w historii Chin.

Acta pekinensia

Strony internetowe Instytutu podają następującą notatkę:

„Niemiecki jezuita Kilian Stumpf (1655-1720) zamieszkiwał Pekin od roku 1695 aż do roku śmierci tj. 1720. Wśród wielu zajmowanych ważnych stanowisk, był on również notariuszem apostolskim, którego zadaniem było m. innymi sporządzanie rocznego raportu o stanie misji jezuickich w Chinach i przesyłanie go na ręce Przełożonego Generalnego Towarzystwa Jezusowego. Szczególnie było to ważne w okresie sporu o ryty chińskie i w czasie wizytacji legata papieskiego Charles-Thomas Maillard de Tournon w Chinach w latach 1705 do 1710.

„Acta Pekinensia” (Wydarzenia z Pekinu) informują na 1.465 stronach rękopisu o wypadkach jakie miały miejsce w czasie wizytacji legata papieskiego. Opasły rękopis oparty jest w dużej mierze na listach i raportach misjonarzy, na naocznych faktach, na obserwacjach samego Stumpfa, na pekińskich źródłach archiwalnych jak i na chińskich i mandżurskich źródłach archiwalnych przechowywanych w Pałacu Cesarskim. Od dawna już jezuici nosili się z wydaniem rękopisu, lecz jak dotąd nie udało im się tego zrealizować.

Na dzień dzisiejszy więc, ponad połowa rękopisu została przepisana na zapis elektroniczy przez latynistów z Kolegium Europejskiego w Gnieznie, Polska. Jedna trzecia zapisu jest już przetłumaczona na angielski przez emerytowanych jezuitów australijskich, którym z pomocą przyśli jezuiccy latyniści z Campion Hall w Oksfordzie, Anglia.

Profesorowie, Claudia von Collani z Uniwersytetu Würzburg oraz António de Saldanha, z Portugalskiego Instytutu Orientalistycznego (Instituto Português do Oriente) pracują nad opatrzeniem tekstu w nieodzowne komentarze i przypisy.

Profesor Paweł Rule z Melbourne, czuwa nad transkrybcją, translacją oraz nad adnotacją tekstu łacińskiego. Wraz z panią profesor Claudią von Collani przybył w czerwcu do Makao by wziąć udział w zebraniu komitetu redakcyjnego.

Po zebraniu, Yves Camus udał się do Australii, najpierw w celu wzięcia udziału w IX-tej, co dwuletniej Konferencji Studjów Chińskich Stowarzyszenia Australijskiego w Bendigo, w stanie Victoria, który od 1850 jest znaczącym ośrodkiem kultury i biznesu chińsko-australijskiego. Pomocą był mu Jeremy Clark, oddany przyjaciel Instytutu, który podczas konferencji wygłosił dwa referaty na temat wspólnot katolickich w Chinach.

Drugim punktem programu australijskiego Yvesa Camus było spotkanie z jezuickimi tłumaczami Acta Pekinensia i podziękowania im za pracę nad tekstem rękopisu. Dzięki grzeczności profesora Rule, miał on również okazję spotkania się w Melbourne z OO. Jezuitami, Józefem Holland i Janem Begley, którzy zadali sobie wiele trudu by przetłumaczyć na angielski często zawikłaną łacinę tekstu relacjonującego rozmowy i dyskusje prowadzone w obrębie Pałacu Cesarskiego, jak i poza nim.

Wizyty

Na początku lipca przebywał u nas przez tydzień, profesor Han Qi z Akademii Nauk Społecznych w Beijing. Będąc członkiem komitetu redakcyjnego Shen Zhou Jiao Liu – Chinese Cross Currents, profesor Han okazał się dla nas wielką pomocą w przygotowaniu wspomnianego już wyżej sympozjum, ułatwiając nam m. innymi kontakt z historykami chińskimi. Okres swego pobytu poświęcił on głównie na prace w Archiwum Historycznym w Makao. Obiektem jego zainteresowań są dawne i małoznane dokumenty dotyczące misji katolickich w Chinach.

MRI po raz pierwszy przyznało miesiączne stypendium naukowe. Szczęśliwym stypendystą okazał się pan Lu Jinjun. Kandydaturę jego przedłożył Artur Wardęga, który na dobre już powrócił do Instytutu. Spotkał on pana Lu w mieście Hanzhong, w prowincji Shaanxi, gdzie przez dwa miesiące pracował wśród trędowatych. Na łamach naszego biuletynu pragniemy przedstawić jego sylwetkę, ponieważ bardzo on nam przypadł do gustu. Jako jeden z wielu młodych intelektualistów i zawodowców w Chinach, pochodzący z mniej znanej miejscowości, poprzez swój trud i znajomość nowych technologii oraz biegłość zawodową, wykuwa on lepszą przyszłość swego kraju.

Miesięczny pobyt w Instytucie pana Lu Jinjun, zapoczątkował serię stypendiów jakie MRI pragnie zaoferować młodym, dobrze zapowiadającym się naukowcom. Pan Lu jest trzydziestolatkiem i wykłada w Instytucie Technologii Uniwersytetu Shaanxi, który w jego latach studenckich nosił nazwę Kolegium Pedagogicznego miasta Hanzhong. Zmiana nazwy nastąpiła dopiero w 2002 roku. Uwagę Artura Wardęgi zwróciła jego nadzwyczajna gorliwość w wdrażaniu nowoczesnej technologii komputerowej w tym zakątku prowincji Shaanxi, oraz pragnienie przyspieszenia jej rozwoju.

Obecnie, Lu Jinjun pracuje na wydziale Fizyki Uniwersytetu w Hanzhong, lecz uczy również studentów z innych wydziałów, technologii komputerowej i multimedialnej propedeutyki. Jego żona studiuje na Powszechnym Universytecie Shaanxi w Xi'an i obecnie pisze pracę magisterską z pedagogiki. Oboje nie mogą sobie pozwolić na studiowanie w tym samym czasie, ponieważ nie są w stanie opłacić czesnego oraz nie chcą stracić możliwość ponownego zatrudnienia w byłym miejscu pracy. Tak więc gdy ona studiuje on pracuje, a po ukończeniu jej studiów on będzie mógł dopiero podjąć dalszą naukę, aby w przyszłości razem pracować w zawodzie nauczycielskim. On ze swej strony, będzie nadal służył pomocą miejscowym przedsiębiorstwom w udoskonalaniu ich produkcji przy zastosowaniu najnowszych zdobyczy technologii komputerowej.

W międzyczasie, w wiosce gdzie się wychował opiekę nad ich jednorocznym synem sprawują jego rodzice.

Jednym z wymogów stypendium, oprócz sporadycznej pomocy udzielonej pracownikom Instytutu, było napisanie dysertacji na temat wybranych zagadnień nauki poprzez internet w Chinach. Materiał ten będzie niedługo opublikowany.

Podczas marcowego pobytu w Hanzhong, Artur Wardęga został zaproszony przez wydział literatury chińskiej Uniwersytetu Technologicznego Shaanxi do dania wykładu z zakresu literatury europejskiej dla około 150 studentów różnych wydziałów. Dwugodzinny wykład był poświęcony przełomowi w literaturze europejskiej i nosił tytuł: „Od hiszpańskiej burleski ‘Don Quixote de la Mancha ' do powieści romantycznej: doświadczenie przekraczania przyjętych norm w ‘ mal-du-siècle' i jego recepcja w rewolucyjnych kręgach intelektualistów chińskich należących do tzw. ‘ Ruchu Czwartego Maja' w Chinach.”

Prace naukowe i publikacje

César Guillén-Nuñez był zajęty przygotowaniem książki na temat Jezuickiego Kolegium Św. Pawła w Makao. Plan publikacji został już przedstawiony Instytutowi Kulturalnemu w Makao, który współsponsoruje przedsięwzięcie. Podczas seminarium zorganizowanego przez Muzeum Historii w Hongkongu z okazji 180-ej rocznicy urodzin przybycia do Chin wybitnego malarza brytyjskiego George'a Chinnery, 22-ego czerwca wygłosił on odczyt zatytułowany „ Przypuszczalne źródła inspiracji do scen ulicznych Chinneriego”. Seminarium towarzyszyło otwartej wystawie malarstwa Chinneriego, zorganizowanej z rozmachem, co zostało odnotowane jako jedno z ważniejszych wydarzeń kulturalnych w Azji. Dr Guillén-Nuñez jest również na ukończeniu pisania artykułu na temat „ Fasady Kolegium Jezuckiego Św. Pawła”. Artykuł ten który zawiera między innymi partie przetłumaczone na hiszpański oraz zbiór rycin, ma być niedługo opublikowany przez Muzeum Pontevedra w Galicji, Hiszpania.

Teresa Sena, przy pomocy specjalistów, poszerza coraz bardziej Bazę Danych dotyczących historii Makao oraz przygotowuje do druku swoje publikacje. 14-ego marca, w ramach Trzeciej Międzynarodowej Konferencji nt. Lingwistyki Misyjnej (1492-c.1850) wygłosiła referat „Makao, ośrodek treningu i pomocy językowej: Instytucje, Misjonarze, Dzieła – Strategie i Metody.”